समुदाय र परम्परा
नेवारमा प्रचलित नामहरू
६२ नाम
नेवारमा प्रचलित ६२ नामहरू। नामहरू धेरै समुदायमा साझा हुन्छन्। नामबाट कुनै व्यक्तिको समुदाय, धर्म वा जात निश्चित गर्न सकिँदैन। छोरीको नाम
- गणेश♂Ganeshगणेश
- बुद्ध♂Buddhaबुद्ध
- रत्न♂♀Ratnaरत्न
- भीमसेन♂Bhimsenभीमसेन
- काजी♂Kajiकाजी
- सुगत♂Sugatसुगत, बुद्ध
- यजु♂♀Yajuयजु
- विनायक♂Binayakविनायक
- सुजु♀Suju
- भैरव♂Bhairavभैरव
- दीपंकर♂Dipankarदीपङ्कर
- दीपंकर♂Dipankerदीपङ्कर
- लसता♂♀Lasataकोमल, सुन्दर
- लुमन्ती♂♀Lumantiसम्झना
- शोभाकर♂Shobhakarशोभाकर
- विनायक♂Vinayakविनायक
- बालकुमार♂Balkumarबालकुमार
- भैरव♂Bhairabभैरव
- बुद्ध♂Budhबुद्ध
- बुद्ध♂Budhdhaबुद्ध
- दर्काजी♂Darkaji
- दीपंकर♂Diponkarदीपङ्कर
- कैलाशकाजी♂Kailashkaji
- कुमारी♂♀Kumariकन्या, कुमारी देवी
- लुजा♂Looza
- लुज्जा♂Lujja
- महासत्व♂Mahasatwoमहासत्त्व
- माणिक♂Manikमाणिक, रत्न
- रतनकाजी♂Ratankajiरत्न काजी
- सानुकाजी♂Sanukajiसानुकाजी
- श्रावक♂Shrawakश्रावक
- श्रीजु♂♀Shrijuश्री
- शुक्र♂Shukraशुक्र ग्रह
- अमात्य♂Amatyaअमात्य, मन्त्री
- आशाकाजी♂Ashakaji
- बालकुमारी♀Balkumariबालकुमारी
- बटुक♂Batukबटुक
- विजयेश्वरी♀Bijayaswori
- चैत्य♂Chaityaचैत्य
- दीपंकर♂Deepankarदीपङ्कर
- देउकाजी♂Deukajiदेउकाजी
- दोर्काजी♂Dorkaji
- गजेन्द्रमान♂Gajendramanगजेन्द्रमान
- गुन्जमान♂Gunjamanगुञ्जमान
- लोकेश्वर♂Lokeshworलोकेश्वर
- लुजा♂Looja
- लुजा♂Loojah
- मचाकाजी♂Machakajiमाचा काजी
- मछिन्द्र♂Machhendraमच्छिन्द्र
- मानकाजी♂Mankajiमानकाजी
- मत्स्येन्द्र♂Matsyendraमत्स्येन्द्रनाथ
- न्हसला♀Nhasala
- न्हुछे♂Nhuchheन्हुछे
- न्हुछेन♂Nhuchhenन्हुछें
- न्हुजा♂Nhuja
- शोभाकर♂Shovakharशोभाकर
- श्रीजु♀Shreejuश्री
- शुक्र♂Sukraशुक्र ग्रह
- शुक्रमान♂Sukraman
- त्रिरत्न♂Triratnaत्रिरत्न
- मञ्जुश्री♀Manjushriमञ्जुश्री
- मञ्जुश्री♀Manjusriमञ्जुश्री
मार्गदर्शन
नेवारमा प्रचलित नामहरू अर्थसहित छान्ने तरिका
नेवार परम्परामा प्रचलित नाममा सम्झना, रत्न र देवीदेवतासँग जोडिएका सन्दर्भ हेर्न सक्नुहुन्छ। यी नाम विभिन्न समुदायमा साझा छन्; नामबाट मात्र समुदाय वा जात ठम्याउन मिल्दैन। यहाँका ६२ नाम हेर्दा पहिले अर्थका आधारमा केही विकल्प छुट्याउनुहोस्, अनि उच्चारण र हिज्जे मिलाएर अन्तिम सूची बनाउनुहोस्।
-
सम्झना र ज्ञानसँग जोडिएका नाम
लुमन्तीको अर्थ सम्झना र रत्न नाममा बहुमूल्य रत्न भन्ने अर्थ हो। आवाजसँगै यी अर्थले मनमा ल्याउने भाव पनि तुलना गर्नुहोस्।
-
पूरा नामको आवाज
घरमा बोलाउने नाम मात्र होइन, थरसँग जोडिएको पूरा नाम पनि सुन्नुहोस्। आफूलाई मन परेको नाम अरू सदस्यले सहजै बोल्न सक्छन् कि हेर्दा निर्णय सजिलो हुन्छ।
-
लेखाइ पहिल्यै मिलाउनुहोस्
नेपाली हिज्जे र अंग्रेजी रूप सँगै टिप्नुहोस्। मिल्दाजुल्दा नाम वा फरक हिज्जे भेटिएमा तिनलाई छुट्टै तुलना गरेर एउटा रूप तय गर्नुहोस्।
सम्झना र ज्ञानसँग जोडिएका नाम
लुमन्तीको अर्थ सम्झना हो। रत्न नामले बहुमूल्य रत्न जनाउँछ। बुद्ध नाममा ‘जागृत वा बोध प्राप्त व्यक्ति’ भन्ने अर्थ समेटिन्छ। सुगत नाम ‘राम्रो मार्गमा अघि बढेको’ भन्ने अर्थमा प्रयोग हुन्छ। दीपंकर नाम ‘दियो बाल्ने’ भन्ने अर्थमा प्रयोग हुन्छ। शोभाकर नाम ‘शोभाको वासस्थान वा सुन्दरता थप्ने’ भन्ने अर्थमा प्रयोग हुन्छ। यी अर्थमध्ये आफ्नो परिवारको चाहनासँग मिल्ने भाव रोजेर केही नाम टिप्नुहोस्। थप तुलना गर्न अरू नाम र तिनका अर्थ पनि हेर्न सक्नुहुन्छ।
परिचित सम्बोधन र हिज्जेका रूप
गणेश नामले गणका स्वामी जनाउँछ। विनायक नामले बाधा हटाउने देवता गणेश जनाउँछ। विनायक नाम ‘बाधा हटाउने देवता गणेश’ भन्ने अर्थमा प्रयोग हुन्छ। भैरव नाममा ‘भयङ्कर वा प्रचण्ड’ भन्ने अर्थ समेटिन्छ। भीमसेन नाममा ‘बलशाली पाण्डव भीम’ भन्ने अर्थ समेटिन्छ। काजी नाममा ‘नेपालमा मन्त्रीका लागि प्रयोग भएको ऐतिहासिक पदवी’ भन्ने अर्थ समेटिन्छ। नामलाई थरसँग जोडेर बोल्दा आवाज सहज बग्छ कि हेर्नुहोस्। खोजलाई अझ फराकिलो बनाउन नाम खोज्ने मुख्य पृष्ठ उपयोगी हुन्छ।
अभिभावकका लागि सुझाव
- पहिले मन पर्ने अर्थ भएका केही नाम टिपेर छोटो सूची बनाउनुहोस्।
- छानेको नाम थरसँग जोडेर ठूलो स्वरमा बोल्नुहोस्।
- नेपाली हिज्जे र अंग्रेजी लेखाइ परिवारसँग मिलाएर एउटै रूप तय गर्नुहोस्।
- घरमा बोलाउँदा नाम छोट्याउने हो भने त्यो रूप पनि मन पर्छ कि हेर्नुहोस्।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
नेवारमा प्रचलित नाम अर्थसहित कसरी छान्ने?
सुरुमा लुमन्ती, रत्न र बुद्ध तुलना गर्न सक्नुहुन्छ। लुमन्तीले सम्झना जनाउँछ। रत्नले बहुमूल्य रत्न जनाउँछ। बुद्धले जागृत वा बोध प्राप्त व्यक्ति जनाउँछ। मन पर्ने भाव छुट्याएर नामलाई थरसँग जोडेर बोल्नुहोस्।
लुमन्ती नामको अर्थ के हो?
लुमन्तीको अर्थ सम्झना हो। यो अर्थ तपाईंलाई किन मन पर्छ भन्ने परिवारसँग छलफल गर्नुहोस्। नामको पूरा रूप, उच्चारण र नेपाली हिज्जे पनि सँगै हेरेर निर्णय गर्नु राम्रो हुन्छ।
नामको नेपाली र अंग्रेजी हिज्जे कसरी तय गर्ने?
पहिले परिवारले बोल्ने उच्चारण मिलाउनुहोस्। त्यसपछि देवनागरी रूपसँग मेल खाने अंग्रेजी हिज्जे रोज्नुहोस्। एउटै नामका फरक रूप भेटिएमा मन परेको एउटा छानेर विद्यालय र अरू कागजपत्रमा सधैं उही प्रयोग गर्नुहोस्।
नामबाट व्यक्तिको समुदाय वा धर्म थाहा हुन्छ?
हुँदैन। यी नाम विभिन्न समुदायमा साझा छन् र परिवारअनुसार नाम राख्ने रोजाइ फरक हुन्छ। परम्परासँगको सम्बन्धले नामको सांस्कृतिक सन्दर्भ बुझ्न सघाउँछ, तर नामबाट मात्र व्यक्तिको समुदाय, धर्म वा जात ठम्याउन मिल्दैन।