समुदाय र परम्परा
मधेसी, मैथिलीमा प्रचलित नामहरू
६२ नाम
मधेसी, मैथिलीमा प्रचलित ६२ नामहरू। नामहरू धेरै समुदायमा साझा हुन्छन्। नामबाट कुनै व्यक्तिको समुदाय, धर्म वा जात निश्चित गर्न सकिँदैन।
- जनक♂Janakपिता, जनक राजा
- किशन♂Kishanकिसन, कृष्ण
- यादव♂Yadavयादव
- जानकी♂♀Janakiसीता
- ठाकुर♂Thakurठाकुर, मालिक
- सोना♀Sonaसुन
- कन्हैया♂Kanhaiyaकन्हैया, कृष्ण
- मिथिलेश♂Mithleshमिथिलेश
- सोहन♂Sohanसुन्दर, मनमोहक
- मिथिलेश♂Mithileshमिथिलेश, जनक
- किसान♂Kisanकिसन, कृष्ण
- रामबली♂Rambaliराम + बलि
- लालबाबु♂Lalbabuप्यारो बाबु
- रामपुकार♂Rampukarरामको पुकार
- जीवछ♂Jibachhजिबाछ, दीर्घायु
- खुशीलाल♂Khushilal
- लालु♂Laluप्यारो
- रामबरन♂Rambaranराम + बरण
- रामजनम♂Ramjanamराम + जन्म
- रामकेवल♂Ramkewalराम + केवल
- रामप्रवेश♂Rampraweshरामको प्रवेश
- रामसिंहासन♂Ramsinhasanरामको सिंहासन
- सुरजकुमार♂Surajkumarसूर्यकुमार
- यादव♂Yadabयादव
- बिहारी♂Bihariबिहारी
- छोटु♂Chhotuछोटु
- दुखन♂Dukhan
- गुडिया♂♀Gudiyaगुडिया
- खुसनन्दन♂Khushnandan
- लखिन्द्र♂Lakhindraलखिन्दर
- ललन♂Lalanप्यारो, लाडिलो
- मितलेश♂Mitaleshमिथिलेश
- मिथिला♀Mithilaमिथिला
- मुकेशकुमार♂Mukeshkumarमुकेश कुमार
- रामबिश्वास♂Rambishwashराम + विश्वास
- रामदुलार♂Ramdularराम + दुलार
- रामप्रीत♂Rampritरामको प्रिय
- रामसोहाग♂Ramshohagरामको सोहाग
- सोमवती♀Somwatiसोमवती
- सुगन♂Suganसुगन
- विदेह♂Bidehaविदेह
- छोटे♂Chhoteछोटे
- छोटेलाल♂Chhotelalछोटेलाल
- दरोगा♂Darogaदरोगा
- दुखी♂Dukhiदुःखी
- घिसियावन♂Ghisiawan
- जगरनाथ♂Jagarnathजगन्नाथ
- जीवछ♂Jeebachhजिबाछ, दीर्घायु
- जीवछ♂Jeevachhजिबाछ, दीर्घायु
- झनक♂Jhanakपिता, जनक राजा
- कन्हैया♂Kanaiyaकन्हैया
- किसुन♂Kisunकिसुन
- लखन♂Lakhanलक्ष्मण
- मलाह♂Malah
- मण्डलकुशेश्वर♂Mandalkusheshwarमण्डल कुशेश्वर
- मिथिलेश♂Mithaleshमिथिलेश
- रामबिलास♂Rambilasरामविलास
- रामधार♂Ramdharराम + धर
- रामदरश♂Ramdrashराम + दर्शन
- श्रीलाल♂Shreelalश्रीलाल
- सोनालाल♂Sonalalसुनको लाल
- सोनेलाल♂Sonelalसुनको लाल
मार्गदर्शन
मधेसी र मैथिली परम्परामा प्रचलित नाम अर्थसहित
यस सूचीका ६२ नाम तुलना गर्दा परिवारमा सुन्दै आएको आवाजसँगै हरेक नामको खास अर्थ पनि हेर्नुहोस्। परम्परासँग जोडिएका यी नाम विभिन्न समुदायमा साझा हुन्छन्। मन पर्ने भाव, नेपाली हिज्जे र दैनिक बोलाइलाई आधार बनाएर छोटो सूची बनाउन सक्नुहुन्छ। नामले मात्रै कसैको समुदाय वा धर्म बताउँदैन।
-
अर्थका केही उदाहरण
जनक को अर्थ पिता वा जनक राजा र जानकी को अर्थ सीता हो। किशन र कन्हैया कृष्णसँग जोडिन्छन्। आफूलाई मन पर्ने भावका नाम सँगै राखेर तुलना गर्नुहोस्।
-
लेखाइ र बोलाइको मेल
नेपाली नाम र त्यसको अंग्रेजी हिज्जे सँगै पढ्नुहोस्। एउटै देवनागरी रूपका फरक अंग्रेजी हिज्जे हुन सक्छन्, त्यसैले अन्तिम रूप पहिल्यै मिलाउनु उपयोगी हुन्छ।
-
परिवारसँग छोटो सूची
मन परेका केही नाम थरसँग जोडेर ठूलो स्वरमा बोल्नुहोस्। घरका सबैले सहजै उच्चारण गर्न सक्ने र अर्थ पनि मन पर्ने विकल्पलाई प्राथमिकता दिनुहोस्।
परिचित नाम र स्नेहका अर्थ
जनक को अर्थ पिता वा जनक राजा र जानकी को अर्थ सीता हो। किशन र कन्हैया कृष्णसँग जोडिन्छन्। सोना को अर्थ सुन र सोहन को अर्थ सुन्दर वा मनमोहक हो। यी नाम विभिन्न समुदायमा साझा हुन्छन्। नामको आधारमा कुनै व्यक्तिको समुदाय, जात वा धर्म निर्धारण गर्न मिल्दैन। अरू विकल्प तुलना गर्न सबै नेपाली नाम पनि हेर्नुहोस्।
हिज्जे र संयुक्त नाम बुझेर रोज्नुहोस्
मिथिलेश र मिथिलेश दुवै मिथिलेश लेखिन्छन्; मिथिलेशको अर्थमा जनकसँगको सम्बन्ध पनि छ। किसान को अर्थ किसन वा कृष्ण हो। लालबाबु को अर्थ प्यारो बाबु, लालु को अर्थ प्यारो र रामपुकार को अर्थ रामको पुकार हो। परिवारमा सुनिँदै आएको नाम रोज्दा पनि पूरा हिज्जे र भाव पहिल्यै मिलाउनु उपयोगी हुन्छ। खोजी अगाडि बढाउन नेपाली नामको मुख्य पृष्ठ उपयोगी हुन्छ।
अभिभावकका लागि सुझाव
- परिवारमा चल्दै आएको बोलाइसँग नामको पूरा देवनागरी हिज्जे मिलाएर राख्नुहोस्।
- हरेक नामलाई थरसँग जोडेर बोल्नुहोस् र उच्चारण सहज छ कि सुन्नुहोस्।
- देवनागरी र अंग्रेजी हिज्जे सँगै लेखेर अन्तिम रूप तय गर्नुहोस्।
- नामको पूरा अर्थ परिवारलाई सुनाएर सबैको सुझावपछि निर्णय गर्नुहोस्।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
परम्परासँग जोडिएको नाम कसरी छान्ने?
परिवारमा नामले बोक्ने सम्झना र त्यसको अर्थ दुवैबारे कुरा गर्नुहोस्। त्यसपछि मन परेको नाम बच्चाको थरसँग जोडेर बोल्नुहोस्। परम्परासँगको सम्बन्धसँगै दैनिक बोलाइ र लेखाइ सहज हुनु पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
यी नाम कुनै एउटै समुदायका लागि मात्र हुन्?
होइन। नामहरू विभिन्न समुदायमा साझा रूपमा प्रयोग हुन्छन्। परम्परासँग सम्बन्ध देखिए पनि कुनै व्यक्तिको नाम सुनेर मात्रै उसको समुदाय, धर्म वा जात ठहर गर्न मिल्दैन। परिवारले मन परेको अर्थ र आवाजका आधारमा नाम रोज्न सक्छ।
एउटै नामको अंग्रेजी हिज्जे फरक हुन सक्छ?
सक्छ। नेपाली ध्वनिलाई अंग्रेजी अक्षरमा उतार्दा फरक रूप देखिन सक्छन्। नामको नेपाली हिज्जे र उच्चारण मिलाएर आफूलाई सहज लागेको एउटा अंग्रेजी रूप तय गर्नुहोस् र सबै कागजपत्रमा त्यही प्रयोग गर्नुहोस्।
नाम तय गर्नुअघि परिवारसँग के छलफल गर्ने?
नामको अर्थ किन मन पर्यो, पूरा नाम बोल्दा कस्तो सुनिन्छ र घरमा कसरी बोलाइन्छ भन्ने छलफल गर्नुहोस्। देवनागरी र अंग्रेजी दुवै हिज्जे लेखेर देखाउनुहोस्। सबैको सुझाव सुनेर अन्तिम रूप तय गर्दा पछि अन्योल कम हुन्छ।